12 Haziran 2016 Pazar

Kolluk Hizmeti

    Bugün idari hukuk içinde bulunan kolluk hizmetleri konusunu inceleyeceğiz. 
    Kamu düzenini sağlamaya yönelik düzenlenen kamu faaliyetlerine kolluk hizmeti diyoruz.  Bu faaliyetlerin amacı kamu düzenini sağlamak ve korumaktır.  Kamu düzeni ise kişilerin güvenlik, huzur ve sağlık içinde yaşamaları ile sağlanır.
     Kolluk faaliyetini iki alana ayrılır, birincisi idari kolluk, ikincisi adli kolluk. İsimlerinden de anlaşılacağı üzere bu iki kolluk faaliyetinin nitelikleri birbirinden farklıdır. İdari kolluk kamu düzeninin bozulmasını önleme amaçlı faaliyetlerde bulunurken adli kolluk kamu düzenini bozan fiilleri cezalandırır. Ayrıca bu fiilleri bastırma faaliyetlerinde de yine adli kolluklar görevlidir.
    Ayrıca eğer yürütülen kolluk faaliyeti belirli bir suça yönelik yürütülüyorsa burada adli kolluk vardır. Çünkü bu suç işlenmiş ve faillerinin yakalanarak cezalandırılması işlemleri için çalışmalar yürütülmekte olur. Ancak ortada işlenmiş bir suç olmadığı halde bu kolluk faaliyeti yürütülüyorsa buda önlem amaçlı olduğundan dolayı idari kolluk faaliyet alanına girer.
    İdari kolluk hakkında bilmemiz gereken özelliklerden biride kolluk yetkisinin devredilemez oluşudur.  Ayrıca bu işlemler tek taraflıdır. Kolluk makamları sözleşmeler yapamaz. Son olarak kolluk işlemleri her zaman geri alınabilir.
     İdari kolluk genel idari kolluk ve özel idari kolluk olmak üzere ikiye ayrılır. İsimlerinden de anlaşılacağı üzere genel idari kolluk kamu düzenini sağlamak amacıyla her alana da yetkili olan kolluktur. Özel idari kolluk ise belirli bir faaliyet kategorisinde yetkilidirler. Özel idari kolluğa örnek olarak Av kolluğu, imar kolluğu veya gümrük kolluğunu örnek verebiliriz.
     Genel idari kolluk geniş yetki alanına sahiptir bu yüzden kendi içerisinde de ikiye ayrılır; devlet kolluğu ve mahalli idare kolluğu.  Devlet kolluğu polis ve jandarma olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bu iki birim arasındaki görev dağılımı ise yer koşuluna göre yapılmıştır. İl ve ilçe sınırları içerisinde bulunmayan ya da polis teşkilatı barındırmayan yerler jandarmanın görev yerleridir. Mahalli idare kolluğu ise il özel idaresi kolluğu, belediye kolluğu ve köy kolluğu olmak üzere üçe ayrılır. Belediye kolluk personeli zabıtadır. Köy kulluk personeli ise köy korucusudur.
    Kolluk usullerini inceleyecek olursak, kamu düzenini korumak amacıyla öngörülmüş bu usuller üçe ayrılır. Serbestlik usulü, izin usulü ve bildirim usulü. Serbestlik usulüne göre bireyler herhangi bir fiilden önce izin almak zorunda değildir. Yaptığı faaliyetin tüm sorumlulukları kendine aittir ama dediğim gibi bunu bildirmek zorunda değildir. Bu mesele 2911 numaralı kanunun birinci bölüm 3. Maddesinde şöyle ifade edilmiştir; Herkes, önceden izin almaksızın, bu Kanun hükümlerine göre silahsız ve saldırısız olarak kanunların suç saymadığı belirli amaçlarla toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına sahiptir.
    İzin usulüne önleyici sistem olarak bakabiliriz. Kamu düzeni açısından tehlikeli görülen bazı faaliyetlerin gerçekleştirilebilmesi için ilgili kolluk makamlarından izin alınması gerekilir. Örneğin araç kullanabilmek için ehliyet almak zorunda olmamız önleyici usule örnek verilebilir.
    Son olarak bildirim usulünde faaliyet öncesi ilgili kolluk makamlarına haber verilir. Makamlarca ‘alındı belgesi’ verildikten sonra faaliyet sorunsuzca gerçekleştirilir. Kolluk makamları faaliyet öncesinde gerekli tedbirleri alır.
     Kolluk yetkilerinin yetersiz kaldığı olağanüstü hallerde kolluk yetkisinin genişletilmesi yoluna gidilir. Bu olağanüstü yönetim usulleri ikiye ayrılır ; olağanüstü hal ve sıkıyönetim.
     Olağanüstü hal durumunda geçici olarak vatandaşların  temel hak ve özgürlüklerini kısmen yada tamamen durdurabilir yada vatandaşlara para mal ve çalışma yükümlülükleri verilebilir. Kolluk yetkilileri bu düzenin sağlanmasından sorumlu olur. Olağanüstü hale sebep olarak doğal afetler , ekonomik bunalımlar yada yaygın şiddet olayları sayılabilir.
     Sıkıyönetim , vatandaşların hak ve özgürlüklerini kısmen veya tamamen  durduran ve kolluk yetkilerinin askeri makamlara geçmesi sonucunu doğuran bir olağanüstü yönetim usulüdür.  Sıkıyönetim sebeplerine örnek olarak savaş hali, ayaklanma çıkması ve ülkenin ve milletin bölünmezliğini tehlikeye sokan durumları gösterebiliriz.  Sıkıyönetim ilanı sonucunda bazı suçların yargılanması da askeri mahkemelerin görev alanına girmiş olur. 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder